Romanya'da Golden Visa mı? Yabancı yatırımcılar ve girişimciler için ikamet seçenekleri

Avrupa Birliği dışından gelen ve Romanya'da bir proje geliştirmek isteyen bir girişimci veya yatırımcı için doğal olarak şu soru ortaya çıkar: Bir Romanya şirketine yapılan yatırım, oturum izni elde edilmesine de yol açabilir mi?

Cevap evettir; belirli durumlarda ve kanunda öngörülen koşullara uyulması şartıyla.

Ancak baştan önemli bir ayrım yapmak gerekir:

Romanya'da şu anda, yalnızca pasif bir yatırım yapılmasının otomatik olarak oturum iznine erişim sağladığı, ayrı bir “Golden Visa” programı yürürlükte değildir.

Bunun yerine Romanya mevzuatı, gerçek bir iş projesinin, bir yatırımın ve kişinin şirketteki rolünün geçici oturum hakkı elde edilmesiyle ilişkilendirilebildiği mekanizmalar öngörmektedir.

Girişimciler için bu mekanizmalardan ikisi özellikle önemlidir.

1. Romanya'da işletme geliştiren girişimci: en az 100.000 EUR yatırım

İlk seçenek, bir Romanya şirketinin gelişimine yönetim veya idare yetkisine sahip ortak ya da hissedar olarak doğrudan katılmak isteyen yabancı uyruklu kişiye yöneliktir.

Bu, 194/2002 sayılı Romanya'da yabancıların hukuki durumuna ilişkin Olağanüstü Hükümet Kararnamesi'nin (OUG) 43. maddesiyle düzenlenen, ticari faaliyetler yürütmek amacıyla verilen uzun süreli vize (D/AC) prosedürüdür.

Bir limited şirket (SRL) söz konusu olduğunda, yasal çerçeve şunları içeren bir yatırım projesi öngörür:

• sermaye veya teknoloji katkısı yoluyla en az 100.000 EUR yatırım;
• oturum izninin alınmasından itibaren en geç 12 ay içinde oluşturulması gereken en az 10 yeni istihdam.

Bir anonim şirket için eşikler farklıdır: en az 150.000 EUR ve en az 15 yeni istihdam. 194/2002 sayılı OUG'nin 43. maddesi bu koşulları ve bir iş planı sunma yükümlülüğünü açıkça belirlemektedir.

100.000 EUR'nun mevcut olması yeterli değildir

Prosedür, gerçek bir iş projesi etrafında kurgulanmıştır.

İş planında şirket, öngörülen faaliyet, yatırım, yatırımın gerçekleştirileceği aşamalar, oluşturulacak istihdam ve finansal faaliyet projeksiyonu yer almalıdır.

Konsolosluk prosedüründen önce, iş planı hakkında Romanya Yatırım ve Dış Ticaret Ajansı (ARICE) tarafından verilen uzman teknik görüş gereklidir.

Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (IGI), ticari faaliyet yürütmek isteyen kişinin yönetim veya idare yetkisine sahip ortak ya da hissedar olması ve uzun süreli vizeye başvurmadan önce ARICE'nin uzman teknik görüşünü alması gerektiğini teyit etmektedir.

Dolayısıyla 100.000 EUR, bir oturum izninin bedeli değildir.

Yatırım, Romanya'da açıklanabilen, belgelenebilen ve uygulanabilen bir iş yapısının parçası olmalıdır.

Vizenin alınması ve Romanya'ya girişin ardından başvuru sahibi, oturum izni alma prosedürünü tamamlar. Oturum hakkının devam etmesi için şirketin faaliyeti, iş projesiyle ve kanunda öngörülen koşullarla uyumlu kalmalıdır.

2. Şirket yöneticisi: en az 50.000 EUR sermaye katkısı veya teknoloji transferi

Şirketin ortağı olan girişimciye yönelik prosedürden farklı ikinci bir prosedür daha vardır.

Bu prosedür, Romanya'daki bir ticari şirketin yöneticisi (administrator) olarak atanan kişiyi ilgilendirir ve 194/2002 sayılı OUG'nin 49. maddesiyle, diğer amaçlara yönelik uzun süreli vize (D/AS) kapsamında düzenlenmiştir.

Bu durumda kanun, birlikte sağlanması gereken birkaç koşul belirler.

Başvuru sahibi yönetici sıfatına sahip olmalıdır; başvuru tarihinde ilgili şirketin veya başka bir Romanya tüzel kişisinin ortağı ya da hissedarı olamaz ve son iki yıl içinde de böyle bir sıfata sahip olmamış olmalıdır.

Ayrıca ilgili şirkette, aynı amaçla oturum hakkı elde etmiş başka bir yabancı uyruklu kişi bulunmamalıdır.

Buna ek olarak, şirketin en az 50.000 EUR tutarında bir sermaye katkısı veya teknoloji transferi gerçekleştirmiş olması gerekir. Bu koşullar 194/2002 sayılı OUG'nin 49. maddesinde açıkça öngörülmüştür ve Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından da aynı şekilde sunulmaktadır.

100.000 EUR'luk yatırımdan farklı bir prosedürdür

Bu iki seçenek birbiriyle karıştırılmamalıdır.

İlk durumda başvuru sahibi, şirkete ortak veya hissedar olarak katılan ve bir iş planı temelinde iş projesi geliştiren girişimcidir.

İkinci durumda ise başvuru sahibi yöneticidir ve mevzuat ona, kanunda belirlenen koşullar ve süre çerçevesinde, bir Romanya tüzel kişisinde ortak veya hissedar sıfatına sahip olmama şartını getirir.

Ayrıca yönetici prosedürü için 49. madde, bir SRL ortağının D/AC projesine uygulanan 100.000 EUR + 10 istihdam koşulunu değil, sermaye katkısı veya teknoloji transferi biçiminde 50.000 EUR'luk eşiği belirler.

Bu durumda da vizenin alınması yalnızca ilk aşamadır. Romanya'ya girişin ardından geçici oturum hakkı ve oturum iznine ilişkin prosedür gelir; yasal koşulların sonraki uzatmalarda da sağlanmaya devam etmesi gerekir.

3. Bu, Romanya'nın “Golden Visa”sı mı?

Hayır.

Yukarıda açıklanan iki prosedür, Romanya'ya ait bir Golden Visa programı değildir.

“Golden Visa” terimi uluslararası alanda, uygun bir yatırımın oturum hakkı verilmesine temel oluşturabildiği çeşitli yatırım yoluyla ikamet (residence by investment) programları için kullanılır.

Bu programların bazılarında yatırım ağırlıklı olarak pasif nitelikte olabilir ve yatırımcının ilgili ülkede fiilen bir işletme kurup işletmesi zorunlu değildir.

Diğer ülkelerde nasıl işliyor?

Yunanistan, yatırımcılara yönelik ve yatırım amaçlı oturum izinlerinin verilmesine ilişkin rejimi için resmi olarak “Golden Visa” adını kullanmaktadır.

Portekiz, üçüncü ülke vatandaşlarının Portekiz mevzuatındaki koşullar çerçevesinde uygun yatırımlar yaparak geçici oturum izni alabildiği Autorização de Residência para Investimento (ARI) rejimini sürdürmektedir.

Macaristan'da şu anda guest investors (misafir yatırımcılar) için ayrı bir rejim bulunmaktadır. Bu makalenin yayın tarihi itibarıyla uygun yatırımlar arasında, en az 250.000 EUR değerinde bir gayrimenkul yatırım fonunun paylarının satın alınması veya alternatif olarak en az 1.000.000 EUR tutarında belirli bağışların yapılması yer almaktadır.

Bu tür mekanizmalardan vazgeçen ülkeler de vardır. Örneğin İspanya, “Golden Visa” olarak bilinen yatırımcı vizelerini ve oturum izinlerini 3 Nisan 2025'ten itibaren kaldırmıştır.

Peki ya Romanya?

İlginç olan şu ki Romanya'da 2025 yılında şu başlığı taşıyan bir kanun teklifi bile vardı:

“Yabancı yatırımcılara Romanya'da oturum hakkı verilmesine ilişkin kanun teklifi: «Golden Visa» Programı” (L463/2025).

Teklif, devlet tahvilleri, belirli gayrimenkuller, yatırım fonları veya borsada işlem gören şirketlerin hisseleri dahil olmak üzere en az 400.000 EUR tutarındaki pasif yatırımlara dayanan ve beş yıllık ilk oturum izni öngören ayrı bir sistem kurulmasını önermekteydi.

Ancak bu teklif kanunlaşmadı.

8 Aralık 2025'te teklif sahipleri teklifin geri çekilmesini talep etti ve Senato Genel Kurulu teklifin yasama sürecinden çekilmesini onayladı. Senato'nun resmi kayıtlarında girişimin durumu “Teklif sahibi tarafından geri çekildi” olarak yer almaktadır.

Dolayısıyla Eylül 2026 itibarıyla:

Romanya'da, 2025'te önerilen 400.000 EUR'luk pasif yatırıma dayalı ayrı bir Golden Visa programı yürürlükte değildir.

Bu makalede açıklanan 100.000 EUR ve 50.000 EUR'luk mekanizmalar farklı bir şeydir.

Bunlar göçmenlik mevzuatında mevcut olan prosedürlerdir ve ticari faaliyet, şirketin yapısı, başvuru sahibinin şirketteki rolü ve belirli yasal koşulların yerine getirilmesiyle bağlantılıdır.

Başka bir deyişle:

4. Başvuru sahibi gerçekte ne elde eder?

Bir diğer önemli ayrım, uzun süreli vize ile oturum izni arasındadır.

Vize, Romanya'ya verildiği amaç doğrultusunda giriş yapılmasını sağlar.

Romanya'ya girişin ardından başvuru sahibi, geçici oturum hakkını elde etmek ve daha sonra, duruma göre, uzatmak için Göç İdaresi Genel Müdürlüğü nezdinde prosedürü tamamlamalıdır.

Ticari faaliyetler söz konusu olduğunda IGI, yasal koşullar sağlanmaya devam ettiği sürece geçici oturum hakkının kural olarak birer yıllık dönemler hâlinde art arda uzatıldığını belirtmektedir.

Dolayısıyla ne 100.000 EUR'luk yatırım ne de 50.000 EUR'luk katkı veya teknoloji transferi otomatik olarak uzun süreli oturum hakkı sağlamaz.

Uzun süreli oturum hakkı ayrı bir hukuki statüdür. Genel kural olarak, başvurudan önceki son beş yıl boyunca Romanya topraklarında yasal ve kesintisiz bir oturum hakkına sahip olunmasını ve kanunda belirlenen diğer koşulların yerine getirilmesini gerektirir.

5. İki seçenekten hangisi uygun olabilir?

Cevap, her şeyden önce kişinin Romanya'daki şirkette üstlenmek istediği role bağlıdır.

Hedef, şirkete ortak veya hissedar olarak doğrudan katılmak ve Romanya'da kendi işletmenizi geliştirmekse, ticari faaliyetlere yönelik prosedür uygun olan olabilir.

Kişi, bir Romanya tüzel kişisinde şahsen pay sahibi olmadan şirketi yalnızca yönetici sıfatıyla yönetecekse ve 194/2002 sayılı OUG'nin 49. maddesindeki diğer koşullar sağlanıyorsa, yöneticilere yönelik prosedür uygun hâle gelebilir.

Bu nedenle göçmenlik mekanizmasının seçimi, şirket yapısından ayrı olarak yapılmamalıdır.

Şirketin sahibinin kim olacağı, yönetici sıfatını kimin taşıyacağı, hangi faaliyetin yürütüleceği, yatırımın nasıl gerçekleştirileceği ve sonrasında hangi yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiği baştan belirlenmelidir.

6. BOSFORA böyle bir projeye nasıl yaklaşır?

BOSFORA'da böyle bir proje şu soruyla başlamaz:

“Hangi oturum iznini istiyorsunuz?”

Şu soruyla başlar:

“Romanya'da ne kurmak istiyorsunuz?”

Cevaba göre şirketin yapısını, yatırımcının veya yöneticinin konumunu, planlanan yatırımı ve uygun hukuki ve göçmenlik yolunu analiz ederiz.

D/AC türündeki projelerde iş planı, yatırım, kurumsal yapı, ARICE görüşü ve göçmenlik prosedürü birlikte işlemelidir. BOSFORA'nın yatırımlara yönelik hizmet için hazırladığı materyallerin mantığı da budur.

Yönetici için bu prosedüre özgü koşulları, şirketin yapısını ve sermaye katkısı veya teknoloji transferine ilişkin şartın nasıl yerine getirildiğini ayrıca analiz ederiz.

Amaç yalnızca ilk belgenin alınması değildir. Oturum izni alındıktan sonra da hukuken işleyebilecek bir yol inşa etmektir.

Sıkça sorulan sorular

Romanya'da 2026'da Golden Visa var mı?

Hayır. Romanya'da şu anda yürürlükte ayrı bir Golden Visa programı bulunmamaktadır. Böyle bir programın getirilmesine yönelik bir kanun teklifi 2025'te kayda alınmış, ancak 8 Aralık 2025'te yasama sürecinden geri çekilmiştir.

100.000 EUR yatırım yaparsam Romanya'da oturum izni alabilir miyim?

Otomatik olarak değil. Bir SRL ortağı için ticari faaliyetlere yönelik prosedür, diğer şartların yanı sıra bir iş planı, ARICE görüşü, sermaye veya teknoloji katkısı yoluyla en az 100.000 EUR yatırım ve yasal süre içinde en az 10 yeni istihdam oluşturulmasını gerektirir.

Bir yöneticinin oturum izni için 50.000 EUR katkı yeterli midir?

Hayır. 50.000 EUR eşiği koşullardan yalnızca biridir. Başvuru sahibi, yönetici sıfatı, 49. madde koşulları çerçevesinde bir Romanya tüzel kişisinde pay sahibi olmama ve şirketteki diğer yabancıların durumu dahil olmak üzere yöneticilere uygulanan tüm şartları karşılamalıdır.

Romanya'da sadece bir gayrimenkul satın alarak “Golden Visa” alabilir miyim?

Bu makalenin yayın tarihinde yürürlükte olan bir Romanya Golden Visa programı temelinde hayır. 2025 tarihli kanun teklifi, diğerlerinin yanı sıra en az 400.000 EUR tutarında gayrimenkul yatırımlarına izin verecekti; ancak teklif geri çekildi ve kanunlaşmadı.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir durumun hukuki, mali veya idari analizinin yerini tutmaz. Uygunluk ve oturum hakkının verilmesi, yasal koşullara ve yetkili makamların onayına tabidir.