Romanya'da yeni bir şirket için muhasebe ve vergilendirme

Yeni bir şirketin muhasebeye ihtiyacı yalnızca beyanname vermek için değildir.

Şirketin işlemlerinin doğru kaydedildiği, vergi yükümlülüklerinin önceden öngörüldüğü ve yönetimin işletmede finansal olarak neler olup bittiğini anlayabildiği bir sisteme ihtiyacı vardır.

Bu nedenle soru yalnızca şu olmamalıdır: "Muhasebeyi kim tutacak?"

Asıl soru şudur: "Şirket, yürüteceği faaliyet için muhasebe ve vergi açısından nasıl organize edilmelidir?"

Uluslararası hizmet sunan bir işletme, bir çevrimiçi mağaza, ürün ithal eden bir şirket, bir gayrimenkul geliştiricisi ve onlarca kişi istihdam eden bir şirket aynı vergi ve muhasebe yapısına sahip değildir.

Şirket, iş modelinin etrafında organize edilmelidir, tersi değil.

1. Vergi rejimi ilk gelirlerden önce analiz edilmelidir

Yeni bir şirket için ilk sorulardan biri, şirketin nasıl vergilendirileceğidir.

2026'da mikro işletme rejiminin oranı %1'dir, ancak bu rejimin uygulanması Codul fiscal (Romanya Vergi Kanunu) tarafından öngörülen koşulların sağlanmasına bağlıdır. İlgili eşik 100.000 EUR'dur ve sınırın kontrolünde, kanunda belirtilen koşullarla, bağlı işletmelerin gelirleri de dikkate alınır. Yeni kurulmuş bir şirket için mikro işletme rejimi, kanunda öngörülen 90 günlük süre içinde bir çalışanın bulunması koşulu da dahil olmak üzere yasal koşullar sağlanıyorsa ilk yıldan itibaren seçilebilir.

Şirket mikro işletme rejimini uygulamıyorsa veya bu rejimden çıkıyorsa, kurumlar vergisinin genel oranı vergiye tabi kâr üzerinden %16'dır.

Ancak seçim, %1 ile %16 arasındaki bir karşılaştırmaya indirgenmemelidir. İki verginin matrahı farklıdır. Birinde gelir esas alınır. Diğerinde ise gelir ve giderlerden hareketle, kanunda öngörülen düzeltmelerle hesaplanan mali sonuç esas alınır. Dolayısıyla işletmenin maliyet yapısı ve kâr marjı önemlidir.

2. 100.000 EUR'nun altındaki her şirket otomatik olarak mikro işletme değildir

Eşik, koşullardan yalnızca biridir. Ortaklık yapısı, çalışanın varlığı ve diğer işletmelerle ilişkiler dahil olmak üzere diğer yasal gereklilikler de analiz edilmelidir.

Bağlı işletmelere ilişkin kurallar, 100.000 EUR eşiğinin kontrolünde birden fazla işletmenin gelirlerinin birlikte hesaba katılmasına yol açabilir.

Ayrıca, birden fazla uygun şirkette doğrudan veya dolaylı olarak %25'ten fazla paya sahip ortaklar veya hissedarlar söz konusu olduğunda, mevzuat, Codul fiscal koşulları çerçevesinde mikro işletme rejiminin uygulanmasını tek bir Romen tüzel kişisiyle sınırlar.

Birden fazla şirketi kontrol eden bir girişimci için bu kontrol, şirketler fatura kesmeye başladıktan sonra değil, önceden yapılmalıdır.

3. KDV; müşterilere, tedarikçilere ve işlem türüne göre analiz edilmelidir

Yeni bir şirket otomatik olarak KDV mükellefi değildir.

Halihazırda, küçük işletmelere yönelik özel muafiyet rejimi, kanunda belirtilen koşullarla, yıllık 395.000 lei ciroya kadar uygulanabilir.

Ancak şirketin eşiğin altında olması, KDV amaçlı tescil yaptırmamanın her zaman doğru çözüm olduğu anlamına gelmez. Mevzuat, eşiğe ulaşılmadan önce normal KDV rejiminin seçilmesine de izin verir.

Karar; müşterilerin kim olduğuna, bunların şirket mi yoksa tüketici mi olduğuna, alımların değerine, başlangıç yatırımlarına, Topluluk içi işlemlere, ithalat ve ihracata ve hizmetlerin ifa edildiği yere göre analiz edilmelidir.

Önemli yatırımları olan bir B2B işletmesi için analiz, doğrudan tüketicilere satış yapan bir şirketinkinden farklı olabilir.

4. Muhasebe, belgeler ortaya çıkmadan önce organize edilmelidir

Yeni şirketlerde sık görülen bir sorun, doğal sıranın tersine çevrilmesidir. Şirket satın almaya, fatura kesmeye ve ödeme yapmaya başlar ve belgelerin nasıl organize edileceği ancak daha sonra belirlenir.

Tam tersi olmalıdır.

Faaliyete başlamadan önce şunlar belirlenmelidir: faturaları kimin keseceği; giderlerin nasıl onaylanacağı; belgelerin nerede toplanacağı; belgeleri muhasebeye kimin ileteceği; sözleşmelerin ve avansların nasıl kayda alınacağı; masraf beyanlarının ve yöneticinin giderlerinin nasıl yönetileceği; alacak ve borçların nasıl takip edileceği.

İyi bir muhasebe, bir vergi beyannamesiyle değil, bir belge akışıyla başlar.

5. RO e-Factura, şirketin günlük işleyişinin bir parçasıdır

Romanya'daki bir şirketin faturalaması bugün dijital vergi altyapısıyla sıkı sıkıya bağlantılıdır.

RO e-Factura sistemi kapsamına giren işlemler için 2026'da genel bildirim süresi, yasal azami düzenleme süresini aşmamak kaydıyla, faturanın düzenlenmesinden itibaren 5 iş günüdür. Rejim, mevzuatta öngörülen koşullarla, hem B2B işlemleri hem de B2C ilişkisinde düzenlenen faturaları kapsar.

Yeni bir şirket açısından bu, faturalama sürecinin en baştan teknik olarak organize edilmesi gerektiği anlamına gelir. Faturanın PDF olarak oluşturulup müşteriye gönderilmesi yeterli değildir. Belgenin vergisel akışı da belirlenmelidir.

6. SAF-T, muhasebe altyapısına dahil edilmelidir

Vergi dijitalleşmesi e-Factura ile sınırlı değildir.

Küçük mükellefler, 1 Ocak 2025'ten itibaren SAF-T raporlaması (D406 bilgi beyannamesi) kapsamına girmiştir. Referans tarihinden sonra yeni tescil edilen mükellefler için yükümlülük, ilgili kategoriye uygulanan kurallara göre, fiili tescil tarihinden itibaren başlar.

SAF-T, muhasebe ve vergi kayıtlarından elde edilen geniş kapsamlı bilgilerin vergi idaresine standart biçimde raporlanması anlamına gelir.

Pratik sonucu önemlidir: muhasebeye girilen verilerin kalitesi eskisinden daha fazla önem taşır. Yanlış kaydedilen bir belge yalnızca dahili bir kayıt sorunu değildir. Şirketin elektronik raporlamalarına da yansıyabilir.

7. Muhasebe gideri ile vergisel gider her zaman aynı şey değildir

Şirketin bir tutarı ödemesi, bunun girişimcinin beklediği vergisel etkiyi otomatik olarak doğurduğu anlamına gelmez.

Kurumlar vergisi rejiminde mali sonuç, muhasebeye kaydedilen gelir ve giderlerden hareket eder, ancak vergiye tabi olmayan gelirler, vergi indirimleri ve indirilemeyen giderlerle düzeltilir.

Bu nedenle yöneticinin giderleri, binek araçlar, temsil ve ağırlama giderleri, seyahatler, diğer şirketlerden alınan hizmetler, varlıklar, amortisman, finansmanlar ve tevsik edici belgeler doğru şekilde analiz edilmelidir.

Faydalı soru yalnızca şu değildir: "Bunu şirketten ödeyebilir miyim?" Asıl soru şudur: "Bu işlem muhasebe ve vergi açısından nasıl ele alınacak?"

8. Kâr, nakit ve ortaklara dağıtılabilecek para üç farklı şeydir

Bu, yolun başındaki bir girişimci için en önemli ayrımlardan biridir.

Şirketin hesabında para bulunması, bu paranın otomatik olarak ortaklara aktarılabileceği anlamına gelmez. Aynı şekilde, bir şirket muhasebe kârı raporlayabilir ve yine de zorlu bir nakit akışına sahip olabilir.

Yönetim; gelir, kâr, kullanılabilir nakit, alacaklar, borçlar, şirket sermayesi ve yasal olarak dağıtılabilecek tutarlar arasında ayrım yapmalıdır.

Muhasebe bu tabloyu sunmalıdır. Yalnızca banka bakiyesini değil.

9. Çalışanlar, şirketin vergi ve idari yapısını değiştirir

Şirket personel istihdam ettiği anda ek akışlar ortaya çıkar: bordro, vergiler ve sosyal katkılar, raporlamalar, sözleşmeler, izinler, yan haklar, masraf beyanları ve dönemsel yükümlülükler.

Ayrıca mikro işletme rejimini uygulamayı hedefleyen bir şirket için bir çalışanın varlığı, vergisel uygunluk üzerinde doğrudan etkili olabilir. Yeni kurulmuş bir şirket için Codul fiscal, bu koşulun tescilden itibaren 90 gün içinde yerine getirilmesine izin verir.

Dolayısıyla personele ilişkin karar yalnızca bir insan kaynakları kararı değildir. Vergisel bir etkisi de olabilir.

10. Uluslararası işlemler ayrıca analiz edilmelidir

Başka ülkelerden ortakları, müşterileri veya tedarikçileri olan bir şirket için yerel muhasebe, tablonun yalnızca bir parçasıdır.

Sınır ötesi işlemlerde KDV, hizmetin ifa yeri, ithalat ve ihracat, dar mükelleflere yapılan ödemeler, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, mukimlik belgesi, bağlı şirketler arasındaki işlemler, grup içi finansmanlar ve transfer fiyatlandırması önem kazanabilir.

Bu nedenle uluslararası bir bileşenin varlığı, işlem yapılmadan önce muhasebeciye ve vergi danışmanına bildirilmelidir. Ödeme yapıldıktan sonra değil.

11. Muhasebe, yönetime yalnızca uyum değil, bilgi sunmalıdır

Bir şirket, vergi beyannamelerini eksiksiz güncel tutabilir ve yine de hangi faaliyetin kârlı olduğunu, ne kadar tahsil edeceğini, hangi maliyetlerin arttığını, hangi yükümlülüklerin yaklaştığını, üç ay sonra ne kadar nakdi olacağını, bir yatırım yapıp yapamayacağını veya personel istihdam etmeyi göze alıp alamayacağını bilmeyebilir.

Bu nedenle muhasebenin rolü şu noktada bitmemelidir: "Beyanname verildi."

Yönetim için mizan, alacak durumu, tedarikçi durumu, nakit akışı, sonuç, maliyetler ve rakamların açıklaması da önemlidir.

1. İş modeli
   ↓
2. Vergi rejimi
   ↓
3. KDV
   ↓
4. Faturalama ve belgeler
   ↓
5. Muhasebe
   ↓
6. Raporlama ve uyum
   ↓
7. Yönetim için bilgi

12. BOSFORA yeni bir şirketin muhasebe ve vergilendirmesine nasıl yaklaşır?

BOSFORA'da şu sorudan yola çıkmayız: "Ayda kaç faturanız olacak?"

Şu sorudan yola çıkarız: "İşletme nasıl işleyecek?"

Şirketin faaliyetini, müşterilerini, tedarikçilerini, personelini, uluslararası işlemlerini, yatırımlarını ve finansal akışını analiz ederiz.

Bu tablodan hareketle muhasebe organizasyonunu, ilgili vergi rejimini, KDV durumunu, belge akışını, faturalamayı, raporlamaları, yükümlülük takvimini ve ek hukuki analizin veya vergi analizinin gerekli olduğu durumları birlikte belirleriz.

Amaç yalnızca şirketin mevzuata uygun olması değildir. Muhasebe ve vergi bilgisinin işletmenin işleyişini ve kararlarını destekleyebilmesidir.

Sık sorulan sorular

Romanya'da yeni bir şirket 2026'da hangi vergiyi öder?

Yasal koşulların sağlanıp sağlanmadığına bağlıdır. Mikro işletme rejiminin 2026'da oranı %1, eşiği ise 100.000 EUR'dur, ancak uygunluk başka koşullar da gerektirir. Kurumlar vergisi uygulayan şirketler, kural olarak, vergiye tabi kâr üzerinden %16 oranına tabidir.

Yeni bir şirket ilk yıldan itibaren mikro işletme olabilir mi?

Evet, Codul fiscal tarafından öngörülen koşullar sağlanıyorsa. Çalışan koşulu için yeni kurulmuş bir şirketin 2026'da tescilden itibaren 90 günlük bir süresi vardır.

KDV amaçlı tescil ne zaman zorunlu hale gelir?

Özel muafiyet rejimi, Codul fiscal koşulları çerçevesinde, halihazırda 395.000 lei eşiğine kadar uygulanır. Ancak şirket, eşiğe ulaşmadan önce de normal KDV rejimini seçebilir.

Şirketin faturayı RO e-Factura'ya iletmek için ne kadar süresi vardır?

Genel süre, faturanın yasal düzenleme süresine ilişkin sınıra uyulması kaydıyla, düzenleme tarihinden itibaren 5 iş günüdür.

Yeni bir şirket SAF-T vermek zorunda mıdır?

D406 yükümlülüğü, mükellefin kategorisine ve tescil tarihine göre belirlenir. Küçük mükellefler 1 Ocak 2025'ten itibaren sisteme girmiştir; referans tarihinden sonra yeni tescil edilen mükellefler için yükümlülük, uygulanan kurallara göre fiili tescil tarihinden itibaren başlar.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir durumun hukuki, mali veya idari analizinin yerini tutmaz.

Son güncelleme: 23 Eylül 2026